Zdrowe produkty powodują dolegliwości trawienne? Sprawdź, dlaczego tak się dzieje!

Starasz się jeść zdrowo. W Twojej diecie jest dużo warzyw i owoców, produktów pełnoziarnistych, nasion, strączków i wartościowych źródeł białka, a mimo to wzdęcia, gazy, przelewanie w jelitach czy bóle brzucha wcale nie ustępują?

Co więcej, masz wrażenie, że im bardziej dbasz o swoją dietę, tym gorzej czują się Twoje jelita?

Taka reakcja organizmu nie musi oznaczać, że zdrowe produkty są „złe” i trzeba całkowicie z nich zrezygnować.

Czasami problemem nie jest sam produkt, ale sposób, w jaki Twój przewód pokarmowy radzi sobie z jego trawieniem i tolerowaniem.

Dlaczego tak się dzieje?

Zaburzona praca żołądka

Prawidłowe trawienie zaczyna się już w żołądku. Kwas solny i enzymy trawienne uczestniczą w rozkładaniu pokarmu i przygotowują go do kolejnych etapów trawienia.

Jeżeli występują zaburzenia wydzielania kwasu solnego, enzymów lub motoryki żołądka, mogą pojawić się takie objawy jak uczucie pełności po posiłku, odbijanie, dyskomfort w nadbrzuszu czy uczucie zalegania pokarmu.

Dlatego przy problemach trawiennych warto spojrzeć nie tylko na jelita, ale również na to, jak funkcjonuje górna część przewodu pokarmowego.

Nieprawidłowe trawienie tłuszczów i rola żółci

Żółć odgrywa ważną rolę w trawieniu i wchłanianiu tłuszczów. Jest produkowana w wątrobie i magazynowana w pęcherzyku żółciowym, skąd jest uwalniana do jelita cienkiego.

Jeżeli proces ten jest zaburzony, trawienie tłuszczów może być mniej efektywne. Niestrawione resztki pokarmowe ulegają procesom fermentacji gnilnej w jelitach, co wywołuje silne wzdęcia, bolesne skurcze oraz uczucie pełności.

Na produkcję żółci wpływa wiele czynników m.in. dieta, aktywacja nerwu błędnego, sprawna praca wątroby.

Sposób, w jaki jesz, również ma znaczenie

Jedzenie to nie tylko to, co znajduje się na talerzu. Liczy się także sposób i warunki w jakich spożywamy posiłki.

Jedzenie w pośpiechu, bardzo szybkie spożywanie posiłków czy niedokładne przeżuwanie mogą sprzyjać połykaniu większej ilości powietrza i nasilaniu uczucia wzdęcia.

Dlatego zanim wyeliminujesz kolejny produkt, warto zwrócić uwagę na tempo jedzenia, wielkość porcji, regularność posiłków i sposób ich komponowania.

Stres i napięcie mogą wpływać na pracę przewodu pokarmowego

Jelita i mózg pozostają ze sobą w stałej komunikacji. Stres może wpływać m.in. na motorykę przewodu pokarmowego, wrażliwość trzewną oraz sposób odczuwania sygnałów płynących z jelit.

Dlatego w okresach przewlekłego napięcia mogą nasilać się wzdęcia, bóle brzucha, biegunki, zaparcia czy uczucie pełności.

Nie oznacza to, że objawy są „tylko w głowie”. Przewód pokarmowy rzeczywiście reaguje na stan naszego układu nerwowego.

Bariera jelitowa również ma znaczenie

Ściana jelita pełni między innymi funkcję bariery: pozwala na wchłanianie potrzebnych składników, jednocześnie ograniczając przenikanie niepożądanych substancji. Zawarte w niej gruczoły jelitowe i komórki nabłonka produkują enzymy, niezbędne do prawidłowego trawienia pokarmu.

Na funkcjonowanie bariery jelitowej może wpływać wiele czynników, m.in. sposób odżywiania, stan mikrobioty, infekcje, niedobory czy przewlekły stres. Zaburzenie integralności bariery i uszkodzenie kosmków jelitowych prowadzi do ograniczonej produkcji enzymów trawiennych i nietolerancji pokarmowych.

Dysbioza jelitowa

Kolejnym czynnikiem, który może mieć znaczenie dla funkcjonowania przewodu pokarmowego, jest dysbioza jelitowa, czyli zaburzenie równowagi i składu mikrobioty jelitowej.

Jeśli ilość korzystnych bakterii w naszym mikrobiomie spada, a w konsekwencji nadmiernie przerastają bakterie patogenne, to spada odporność organizmu, zwiększa się ryzyko zakażeń szkodliwymi mikroorganizmami i funkcje trawienne ulegają pogorszeniu. W konsekwencji dochodzi do nadmiernej fermentacji i nasilają się dolegliwości.

Czy to oznacza, że trzeba wykluczyć z diety część zdrowych produktów?

Warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, nasiona czy strączki są wartościowymi elementami diety, ale u niektórych osób, szczególnie przy określonych zaburzeniach przewodu pokarmowego, mogą nasilać objawy.

Znaczenie może mieć między innymi duża ilość błonnika, fermentujących węglowodanów FODMAP, wielkość porcji czy indywidualna tolerancja.

Dlatego jeśli po zdrowym posiłku pojawiają się wzdęcia, nie oznacza to automatycznie, że dany produkt jest dla Ciebie niewskazany.

Czasami wystarczy zmienić jego ilość, sposób przygotowania albo sposób połączenia z innymi produktami.

Jeśli jesz zdrowo, a mimo to regularnie pojawiają się wzdęcia, gazy, bóle brzucha, przelewanie w jelitach, refluks czy problemy z wypróżnianiem, nie zawsze rozwiązaniem jest kolejna eliminacja.

Warto spojrzeć szerzej:

• Jak pracuje żołądek?
• Jak wygląda trawienie i wchłanianie?
• Jak funkcjonuje motoryka jelit?
• Jak wygląda sposób odżywiania?
• Czy stres nasila objawy?
• Czy występują inne problemy ze strony przewodu pokarmowego?

Dopiero spojrzenie na cały obraz pozwala lepiej zrozumieć, dlaczego organizm nie toleruje czegoś, co teoretycznie powinno być dla niego korzystne.

Bo zdrowa dieta to nie tylko lista zdrowych produktów.

To również sposób odżywiania dopasowany do Twojego organizmu, jego potrzeb i aktualnej tolerancji.