2 października 2026 · 3 min czytania
IBS a SIBO: czym się różnią? Objawy i diagnostyka
IBS i SIBO mogą dawać bardzo podobne objawy, ale są dwoma różnymi problemami. Wyjaśniam, czym się różnią i jak wygląda diagnostyka.
Czym jest IBS?
IBS, czyli zespół jelita drażliwego, to zaburzenie interakcji jelito-mózg. Jego charakterystycznym objawem jest nawracający ból brzucha związany z wypróżnianiem oraz zmianą częstotliwości lub konsystencji stolca.
W zależności od dominujących objawów wyróżnia się IBS z przewagą zaparć (IBS-C), biegunek (IBS-D) lub postać mieszaną (IBS-M).
Poza bólem brzucha mogą pojawiać się również wzdęcia, gazy, uczucie niepełnego wypróżnienia czy przelewanie w jelitach.
Czym jest SIBO?
SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) oznacza nadmierną obecność bakterii w jelicie cienkim. W prawidłowych warunkach większość bakterii znajduje się w jelicie grubym, dlatego ich nadmierna ilość w jelicie cienkim może powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
Do najczęstszych objawów SIBO należą:
- wzdęcia i gazy,
- bóle lub dyskomfort w jamie brzusznej,
- uczucie przelewania,
- biegunki lub zaparcia,
- uczucie pełności po posiłkach.
I tutaj pojawia się problem: objawy SIBO mogą wyglądać bardzo podobnie do objawów IBS.
IBS a SIBO: najważniejsza różnica
Najprościej mówiąc, IBS jest rozpoznaniem opartym na charakterystycznym obrazie objawów, a stwierdzenie tego zaburzenia powinno nastąpić w momencie, gdy inne potencjalne przyczyny zostały wykluczone. Natomiast SIBO odnosi się do nadmiernej obecności bakterii w jelicie cienkim i wymaga odpowiedniej diagnostyki.
Dlatego same wzdęcia, gazy czy problemy z wypróżnianiem nie oznaczają automatycznie SIBO.
Podobne objawy mogą towarzyszyć między innymi zaburzeniom motoryki przewodu pokarmowego, dysfunkcji w pracy żołądka, zakażeniom bakteryjnym, pasożytniczym, przerostom grzybiczym czy innym problemom gastroenterologicznym.
Czy IBS i SIBO mogą występować jednocześnie?
Tak. IBS i SIBO nie wykluczają się wzajemnie. U osób z zespołem jelita drażliwego może również występować SIBO, ale nie oznacza to, że każda osoba z IBS ma przerost bakterii w jelicie cienkim.
Dlatego nie warto diagnozować SIBO wyłącznie na podstawie objawów.
Jak diagnozuje się SIBO?
W diagnostyce SIBO stosuje się przede wszystkim test oddechowy wodorowo-metanowy, podczas których mierzy się poziom wodoru i metanu po spożyciu określonego substratu, najczęściej laktulozy.
Warto jednak pamiętać, że testy oddechowe mają swoje ograniczenia i powinny być interpretowane w kontekście objawów oraz całej historii pacjenta.
Co więcej, samo stwierdzenie SIBO nie odpowiada jeszcze na pytanie, dlaczego do niego doszło. Znaczenie mogą mieć m.in. zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zakażenia patogenami czy inne czynniki wpływające na pracę jelit.
Czy dieta przy IBS i SIBO jest taka sama?
Nie ma jednej diety odpowiedniej dla każdej osoby z IBS czy SIBO.
W przypadku IBS pomocne może być przeanalizowanie sposobu odżywiania, regularności posiłków, ilości błonnika i indywidualnej tolerancji produktów. U części osób zastosowanie znajduje również dieta low FODMAP, jednak nie powinna być stosowana bezterminowo ani prowadzić do niepotrzebnych eliminacji.
Przy SIBO dieta również powinna być dopasowana indywidualnie. Jej celem nie powinno być jedynie ograniczenie jak największej liczby produktów, ale przede wszystkim znalezienie sposobu żywienia, który pozwala zmniejszyć objawy bez niepotrzebnych restrykcji.
IBS czy SIBO: co warto zapamiętać?
IBS i SIBO mogą dawać bardzo podobne objawy, ale są dwoma różnymi problemami.
Jeśli zmagasz się z przewlekłymi wzdęciami, gazami, bólami brzucha, zaparciami czy biegunkami, nie zakładaj od razu, że przyczyną jest SIBO.
Podobne objawy nie zawsze oznaczają tę samą przyczynę.
Dlatego zamiast kolejnych przypadkowych eliminacji z diety warto spojrzeć na cały obraz: objawy, sposób odżywiania, styl życia, historię dolegliwości i wyniki badań. Dopiero wtedy można lepiej dopasować dalszą diagnostykę i sposób żywienia.